Moody’s spaart Frankrijk, maar beleggers krijgen nog geen groen licht
Frankrijk houdt zijn kredietbeoordeling bij Moody’s. Dat voorkomt een nieuwe tegenvaller na een week van onrust en hoge financieringskosten. De waarschuwing blijft alleen staan: Moody’s handhaaft ook het negatieve vooruitzicht voor het land.
Het verschil is belangrijk. De beoordeling zegt dat Frankrijk volgens het bureau nog steeds een sterke kredietkwaliteit heeft. Het negatieve vooruitzicht betekent dat die beoordeling onder druk staat. Beleggers krijgen daarmee tijd om te zien of de regering haar begroting kan uitvoeren, terwijl de rekening van nieuwe leningen ondertussen doorloopt.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
De letters blijven staan, de opdracht ook
Het Franse ministerie van Financiën bevestigde vrijdagavond 23 oktober dat Moody’s de beoordeling Aa3 en het negatieve vooruitzicht ongewijzigd liet. Minister Roland Lescure verbond daaraan meteen de opdracht om vóór het einde van het jaar een begroting aan te nemen die het tekort in 2027 naar 5% van de economie brengt.
Het ging volgens Reuters om de afronding van een periodieke beoordeling. Dat is nauwkeuriger dan de suggestie dat Moody’s een nieuwe verbetering heeft toegekend. De bestaande beoordeling bleef staan. Een ongewijzigde beoordeling en een gunstiger vooruitzicht zijn verschillende besluiten.
Een kredietbeoordeling is een oordeel over de mogelijkheid en bereidheid van een schuldenaar om zijn verplichtingen na te komen. Een staat leent geld door obligaties uit te geven. De kopers ontvangen afgesproken rente en horen op de einddatum hun geld terug te krijgen. Een rating helpt het kredietrisico te vergelijken, maar is geen garantie dat de belegging op ieder moment in waarde gelijk blijft.
Volgens de ratingschaal van Moody’s valt Aa onder hoge kredietkwaliteit. Aa3 is de onderste trede van die categorie. De volgende lagere trede heet A1. De letters van andere bureaus zijn niet precies hetzelfde geschreven: S&P en Fitch beoordelen Frankrijk op A+ met een stabiel vooruitzicht, blijkt uit het overzicht van Agence France Trésor. De bureaus gebruiken hun eigen methodes en oordeel. Het verschil in notatie is dus niet iets dat je als een renteverschil kunt aftrekken.
Waarom de begroting belangrijker blijft dan het rapportcijfer
Frankrijk leent niet alleen om oude schulden te vervangen. De overheid geeft ook meer uit dan zij ontvangt. Dat jaarlijkse verschil is het begrotingstekort. Het totaal van de nog uitstaande verplichtingen is de overheidsschuld. Het tekort is daarmee een stroom; de schuld is het opgebouwde bedrag.
De Franse schatkistdienst DG Trésor heeft de tekortverwachting voor 2026 verhoogd van 5% naar 5,4% van de economie. De regering wil in 2027 alsnog uitkomen op 5%. Dat is een verbetering met 0,4 procentpunt, maar nog altijd een flink tekort. Ook als het doel wordt gehaald, blijven er dus nieuwe financieringsbehoeften bestaan.
Een doelstelling is bovendien geen gerealiseerde besparing. Eerst moet een begroting worden aangenomen. Vervolgens moeten de maatregelen daadwerkelijk geld opleveren. Als de economie tegenvalt, kunnen belastinginkomsten lager uitpakken of bepaalde uitgaven juist stijgen. Een besluit in het parlement is daarom een eerste proef, geen eindafrekening.
Het ingediende begrotingsvoorstel voor 2027 laat zien hoe lastig de uitgangspositie is. De regering rekent daarin op een overheidsschuld van 121,7% van de economie aan het einde van 2027. Dat is een raming uit het wetsvoorstel. Het is geen al vastgestelde schuldstand en ook geen voorspelling van deze redactie.
De laatste gerealiseerde kwartaalstand ligt lager: volgens Insee bedroeg de schuld eind juni 119% van de economie. Die twee percentages hebben verschillende peildata en een verschillende status. Ze tonen wel dezelfde beleidsopgave: de regering wil het tekort terugdringen, terwijl zij zelf nog een stijgende schuldverhouding voorziet.
Een goede rating maakt een lening niet automatisch goedkoop
De markt bepaalt dagelijks tegen welke prijs beleggers obligaties willen kopen en verkopen. Een rating verandert veel minder vaak. Daardoor kunnen financieringskosten oplopen terwijl de letters van een kredietbeoordeling gelijk blijven.
Volgens Agence France Trésor stond de tienjaarsmaatstaf op 23 oktober op afgerond 5,05%. Dat is een maatstaf voor een theoretische lening met tien jaar resterende looptijd. Het is niet de afgesproken coupon van iedere bestaande Franse lening en evenmin de gemiddelde rente die de overheid over al haar schuld betaalt.
Een ongewijzigde rating kan daarom samengaan met stijgende, stabiele of dalende obligatiekoersen. Beleggers wegen nieuwe informatie over inflatie, rente en begroting voortdurend mee. Als een verlaging al werd gevreesd, kan het uitblijven daarvan opluchting geven. Hoeveel daarvan al in de prijs zit, is geen vaststaand bedrag dat uit de letters Aa3 volgt.
Omgekeerd kan een ratingverlaging ook gepaard gaan met een rustige markt als die uitkomst al breed werd verwacht. Of dat gebeurt, hangt van de verwachtingen, de verdere toelichting en andere marktontwikkelingen af. Een vooraf ingevulde koersreactie op een ratingbesluit zou daarom schijnzekerheid zijn.
Dat onderscheid is praktisch voor obligatiehouders. Bij een bestaande lening blijven afgesproken betalingen leidend, zolang de uitgever ze nakomt. Wie tussentijds verkoopt, krijgt met de dan geldende marktprijs te maken. De uitgebreide uitleg over de Franse rente en de prijs van bestaande obligaties laat zien waarom een goede kredietkwaliteit tussentijdse koersverliezen niet uitsluit.
Ratings spelen ook een rol in de regels van financiële instellingen en fondsen. Het zou alleen te ver gaan om te stellen dat één lagere beoordeling automatisch alle professionele beleggers tot verkopen dwingt. Het mandaat, de relevante grens en de manier waarop meerdere beoordelingen meetellen kunnen verschillen.
Europese toezichthouder ESMA beschrijft bovendien de eis dat de betrokken financiële instellingen zelf kredietrisico beoordelen en niet uitsluitend of mechanisch op ratings vertrouwen. Dat maakt ratings bruikbare informatie binnen een bredere afweging. Het zijn geen universele handelsinstructies.
De overheid voelt de markt via de volgende lening
Voor de Franse begroting is vooral van belang tegen welke voorwaarden nieuw geld wordt opgehaald en aflopende schuld wordt vervangen. Een hogere marktrente verandert de vaste coupon van een bestaande lening niet. Het effect op de rentelasten komt geleidelijk binnen naarmate financiering wordt vernieuwd.
De gemiddelde resterende looptijd van de verhandelbare Franse staatsschuld bedroeg eind september ruim acht jaar, meldt AFT. Dat geeft ruimte. Het voorkomt niet dat de overheid geregeld de markt op moet, en het gemiddelde is geen kalender van alle aflossingen.
De AFT meldde tijdens een Senaatshoorzitting deze week dat het financieringsprogramma voor middellange en lange schuld in 2026 voor 92% was uitgevoerd. Dat programma bedraagt na aftrek van terugkopen €310 miljard. Frankrijk heeft dus nog toegang tot financiering. De centrale vraag is hoe duur die toegang blijft en hoeveel ruimte dat in volgende begrotingen wegneemt.
Daarom is een koersreactie op de eerstvolgende handelsdag niet genoeg om Moody’s besluit te beoordelen. De vraag bij nieuwe uitgiftes, de betaalde rente en het vertrouwen in de begroting geven na verloop van tijd meer informatie. Eén gunstige dag kan opluchting weerspiegelen zonder dat de onderliggende schuldontwikkeling is verbeterd.
Voor aandelen werkt dezelfde spanning indirect door. Een Franse onderneming kan hogere financieringskosten of zwakkere binnenlandse vraag voelen. Een wereldwijd opererend bedrijf kan tegelijk afhankelijk zijn van heel andere markten. Het kredietoordeel over de staat is geen automatische koop- of verkoopaanwijzing voor ieder bedrijf dat in Parijs is genoteerd. Ook de doorwerking naar de euro en een Nederlandse portefeuille hangt van meer af dan alleen de Franse rating.
Het negatieve vooruitzicht is de waarschuwing om te volgen
De politieke uitvoerbaarheid blijft kwetsbaar. Het ministerie van Binnenlandse Zaken kondigde op 23 oktober extra voorwaarden en controles rond nieuwe manifestaties aan, na de geweldsuitbarstingen van 17 oktober. Dat bevestigt de aanhoudende spanning. Het bewijst op zichzelf niet dat een begrotingsakkoord onmogelijk is.
Voor een volgende kredietbeoordeling is het financiële gevolg belangrijker dan alleen het beeld van protesten. Kan de regering afspraken maken? Worden die uitgevoerd? En wordt de schuld daarmee beter beheersbaar? Ook een rustigere straat garandeert geen geloofwaardige meerjarenbegroting. Omgekeerd hoeft ieder protest geen nieuwe verslechtering van de kredietkwaliteit te betekenen.
Een verlaging in de toekomst staat met het negatieve vooruitzicht nog niet vast. Een ratingbureau kan zijn oordeel bijstellen als nieuwe cijfers of besluiten het beeld veranderen. Het is daarom te stellig om van dit besluit een aangekondigde verlaging met alleen nog een onbekende datum te maken.
Het volgende aangekondigde beoordelingsmoment van een van de andere grote bureaus is 27 november bij S&P. Die datum staat op de AFT-kalender. Zij vertelt wanneer een beoordeling mogelijk wordt gepubliceerd, niet dat de rating op die dag wordt aangepast. Insee heeft de volgende kwartaalpublicatie over de overheidsschuld gepland op 18 december. Die geeft vervolgens een nieuw meetpunt voor de gerealiseerde schuldontwikkeling.
Moody’s geeft Frankrijk daarmee vooral de gelegenheid om de volgende stap te laten zien. Voor beleggers is een begroting die ook in de uitvoering standhoudt meer waard dan één avond zonder afwaardering. Pas als politieke afspraken, schuldontwikkeling en financieringskosten gezamenlijk verbeteren, wordt het behoud van de letters een overtuigender signaal.
Opmerkingen